Daliks nei de ynhâld
Útlis foar begjinners

Wat is Bitcoin?

Bitcoin is digitaal jild dat fan nimmen is en dat nimmen bydrukke kin. Hjir lêze jo yn gewoane taal hoe't it wurket, sûnder fakjargon.

Bitcoin yn it koart

Jild sûnder bank

Mei bitcoin stjoere jo jild streekrjocht nei in oar, fia ynternet. Der sit gjin bank tusken. Tûzenen kompjûters oer de hiele wrâld hâlde mei-inoar by wa't wat hat.

Nea mear as 21 miljoen

Der komme nea mear as 21 miljoen bitcoin. Nimmen kin dat oantal feroarje of ekstra jild bydrukke. Dêrom neame minsken it wol digitaal goud.

Jo keapje gjin hiele bitcoin

1 bitcoin bestiet út 100 miljoen lytse stikjes: sats. Jo kinne dus al mei in pear euro begjinne, krekt sa't jo mei sinten betelje. Rekkenje it om mei de sats-rekkener.

Jo kaaien, jo jild

Jo bewarje bitcoin yn in wallet: in app op jo telefoan. Dy jout jo in geheime herstelsin fan 12 of 24 wurden. Wa't dy sin hat, hat jo bitcoin. Skriuw him op papier en diel him mei nimmen.

Fluch betelje mei Lightning

Foar lytse bedraggen brûke jo Lightning. Dêrmei betelje jo yn in pear sekonden foar hast neat, bygelyks by Fryske ûndernimmers op de Bitcoinkaart.

De koers skommelet

Wat in bitcoin yn euro’s wurdich is, giet flink op en del. Lis der nea jild yn dat jo net misse kinne. Dit is útlis, gjin finansjeel advys.

Hoe wurket Bitcoin?

Yn fjouwer stappen, fan jo telefoan nei dy fan in oar.

1

Jo iepenje in wallet

In app op jo telefoan. Dy makket kaaien oan wêrmei’t allinnich jo jo bitcoin útjaan kinne.

2

Jo ferstjoere in betelling

Jo scanne in QR-koade of plakke in adres, kieze in bedrach en befêstigje. Krekt as in oerskriuwing, mar sûnder bank.

3

It netwurk kontrolearret

Tûzenen kompjûters (nodes) sjogge oft jo de bitcoin echt hawwe en net twa kear útjouwe.

4

Miners lizze it fêst

Sawat elke tsien minuten komt der in nij blok mei betellingen by yn de blockchain. Dêrnei stiet jo betelling fêst.

Hoefolle bitcoins binne der?

Der komme nea mear as 21 miljoen bitcoin. Dat stiet fêst yn de regels dy’t alle kompjûters yn it netwurk folgje.

Nije bitcoin ûntsteane as beleanning foar miners: sûnt april 2024 is dat 3,125 bitcoin per blok. Sawat elke fjouwer jier halvearret dy beleanning (de halving). De folgjende is om 2028 hinne, de lêste bitcoin komt der om it jier 2140 hinne.

Yn novimber 2026 wiene der goed 20,1 miljoen bitcoin yn omrin: hast 96 persint fan alles wat der ea wêze sil.

Bitcoin yn omrin

goed 20,1 miljoenfan maksimaal 21.000.000

Wurden dy’t jo faak hearre

Wallet
De app dêr't jo bitcoin yn bewarje en mei ferstjoere.
Sats
It lytste stikje bitcoin. 100 miljoen sats is 1 bitcoin.
Herstelsin
12 of 24 wurden dêr't jo jo wallet mei weromsette as jo telefoan kwyt is. It wichtichste dat jo hawwe.
Blockchain
It iepenbiere kasboek mei alle bitcoinbetellingen, byhâlden troch kompjûters oer de hiele wrâld.
Lightning
In flugge laach boppe op bitcoin foar lytse, goedkeape betellingen.
Exchange
In bedriuw dêr't jo euro’s ynwikselje foar bitcoin, en werom.

Wa hat Bitcoin betocht?

Bitcoin begûn yn 2009. De betinker neamde him Satoshi Nakamoto; wa't dat echt is, wit nimmen. Sûnt dy tiid draait it netwurk dei en nacht troch, sûnder baas.

Wat is Bitcoin?

Bitcoin is digitaal jild sûnder bank. Jo stjoere it streekrjocht nei in oar fia ynternet, en tûzenen kompjûters hâlde mei-inoar by wa’t wat hat.

Hoe wurket Bitcoin?

Jo stjoere bitcoin mei in wallet-app nei it adres fan in oar. Kompjûters yn it netwurk kontrolearje de betelling en miners lizze him sawat elke tsien minuten fêst yn in nij blok fan de blockchain. Dêrnei kin nimmen de betelling mear weromdraaie.

Hoefolle bitcoins binne der?

Der komme nea mear as 21 miljoen bitcoin. Yn novimber 2026 wiene der goed 20,1 miljoen yn omrin, hast 96 persint. De rest komt der oant sawat it jier 2140 stadich by.

Moat ik in hiele bitcoin keapje?

Nee. 1 bitcoin bestiet út 100 miljoen sats, dus jo kinne mei in pear euro begjinne.

Hoe bewarje ik bitcoin feilich?

Yn in wallet-app. Skriuw de herstelsin fan 12 of 24 wurden op papier en diel him mei nimmen.

Wat is Lightning?

In flugge laach boppe op bitcoin wêrmei jo lytse bedraggen yn sekonden en hast fergees betelje.

Wa is de baas oer Bitcoin?

Nimmen. Der is gjin bedriuw, bank of oerheid dy’t Bitcoin bestjoert. Tûzenen kompjûters oer de hiele wrâld draaie deselde regels, en nimmen kin dy yn syn ientsje feroarje.

Hoe keapje ik bitcoin?

By in exchange of broker wikselje jo euro’s om foar bitcoin. Begjin lyts en stjoer jo bitcoin dêrnei nei jo eigen wallet. Op de side foar konsuminten stiet in stappeplan.

Wêr kin ik yn Fryslân mei bitcoin betelje?

Op de Bitcoinkaart steane mear as 40 Fryske ûndernimmers dy’t Bitcoin of Lightning akseptearje, fan bakker oant pedikuere.